Bí mật phía sau đề thi đại học - Kỳ 2: Trong “đại bản doanh” làm đề

Cán bộ coi thi nhận đề trước giờ thi - Ảnh: Như Hùng >> Kỳ 1: Cuộc gọi từ Bộ Giáo dục-đào tạo tụ hợp tại trụ sở của Bộ GD-ĐT, giáo sư Bình và những thầy cô khác vẫn chưa biết mình sẽ được đưa đi đâu. Địa điểm vẫn được giữ bí mật cho đến phút chót để bảo mật. Lên xe, người của Bộ GD-ĐT mới thông báo điểm đến là một khu nghỉ dưỡng nằm riêng biệt với bên ngoài ở huyện Chí Linh, cách Hà Nội khoảng 2 giờ đi xe. “Tôi dự ra đề thi đại học cũng mấy năm rồi - giáo sư Bình kể - Có khi lên xe Bộ GD-ĐT thông báo nơi đoàn sẽ ở, làm đề thi, nhưng cũng có năm xuống xe mới biết được nơi mình sẽ tụ họp trong gần một tháng”. Nhìn từ bên ngoài, “đại bản doanh” làm đề thi đại học chẳng khác lắm một khách sạn đang hoạt động thông thường. Chỉ có điều ở khu vực “cấm” có công an canh phòng phía trước chỗ ra vào. “Xuống xe, việc trước tiên các công an canh phòng trật tự có mặt ở đó từ trước sẽ thu điện thoại di động của mọi người trước khi vào khu vực làm đề. Mỗi điện thoại được bỏ vào một túi, ghi tên từng người và tắt nguồn hết” - giáo sư Bình nhớ lại. Vào khu vực làm đề thi, PGS.TS Lê Văn Hiếu (Trường ĐH Khoa học thiên nhiên ĐH Quốc gia TP.HCM) mang theo máy tính cầm tay FX500 để tâm tính, làm đề thi vật lý thì bị giữ lại không cho mang vào. Ông Hiếu nhớ lại “tình huống” này: “Mình mang theo máy tính FX500 nhưng bị giữ lại vì sợ gắn chip. Bộ GD-ĐT đã chuẩn bị đầy đủ máy tính và chỉ được sử dụng máy tính đó. Công tác bảo mật tại khu vực làm đọc thêm đề thi được Bộ GD-ĐT làm rất tốt. Ngoài việc cắt Internet, để cắt giao thông của người làm đề với bên ngoài, khu vực ra đề thi cũng bị phá sóng. “Chỗ tập thể dục trên sân thượng của khách sạn trong khu vực làm đề thi cũng gắn lưới kẽm mắt cáo để ngăn sóng điện từ” - thầy Hiếu kể thêm. Phòng ở trong khu vực ra đề thi đại học cũng thường ngày như phòng khách sạn. Trong phòng có trà, bánh và một tivi để nghiêm đường “giao tế” với bên ngoài. Về câu chuyện cái tivi, độc giả sẽ còn gặp lại trong những kỳ sau khi cùng ba ngóng tin từ các hội đồng thi, dư luận về đề thi mình vừa mới làm. Có thể khi ở nhà, những bản tin trên tivi không được để ý đến. Nhưng trong điều kiện hạn chế tối đa giao du với bên ngoài, vắt kiệt tâm sức để làm một đề thi tốt nhất thì những bản tin thời sự, diễn biến về kỳ thi qua tivi luôn để lại cho càn nhiều xúc cảm. “Internet bị cắt hết. Tuyệt đối không liên hệ gì đến máy tính nối mạng. Khu vực này chỉ trang bị máy tính để bàn không nối mạng phục vụ công tác làm đề. Bút viết, giấy tờ, sách tham khảo phục vụ công việc làm đề cũng được chuẩn bị sẵn. Mình có đề nghị gì nói với... Công an. Từ việc đề xuất khẩu phần ăn đến việc người đưa khăn tắm, xà phòng cho mình cũng có công an giám sát. Quy trình rất chặt đẹp. Đảm bảo tuyệt đối không lọt thông báo ra ngoài” - giáo sư Bình kể. Trong khu vực làm đề thi có một phòng ăn chung mà mọi người sẽ tập trung ăn ở đó vào buổi sáng, trưa, chiều và tối. Ở nhà ăn này, bếp chuẩn bị hai hũ dưa chua cà pháo rất to để phục vụ thêm khẩu vị cho nhiều người. Và những “vị khách” từ miền Nam, miền Trung cũng dần quen với những bữa cơm có chén đậu phộng (lạc) rang thường thấy trong bữa cơm của người miền Bắc. Những giáo viên làm thuê tác ra đề thi đều cảm nhận công tác hậu cần, chăm sóc bữa ăn, dinh dưỡng cho người ra đề được chuẩn bị rất tốt. Ở những khách sạn thường ngày có người dọn phòng hằng ngày. Tuy nhiên, phòng ở trong khu vực ra đề thi hôm nào muốn giặt chăn, drap cán bộ làm đề thi phải tự mang đến nơi quy định. Sau đó, viên chức khách sạn sẽ đến lấy, giặt xong rồi để lại chỗ ấy để cán bộ lấy mang về phòng sử dụng. PGS.TS Trịnh Đình Tùng - khoa lịch sử Trường ĐH Sư phạm Hà Nội, người từng tham gia ra đề thi đại học - cho biết khu vực ra đề thi đại học năm ông tham gia ở Tam Đảo (Vĩnh Phúc). Thầy Tùng kể: “Trong read more khu vực này nơi ở của các thầy riêng và nơi làm đề riêng. Buổi sáng các giáo viên từ phòng ở đến khu vực làm đề. Trong phòng không có giấy viết và theo quy định không được đem về phòng. Sau khi trở về phòng ở thì các phòng làm đề của các môn được niêm phong lại đến sáng hôm sau lại mở ra”. Một phó giáo sư Trường ĐH Khoa học từng lớp và nhân bản (ĐH Quốc gia TP.HCM) miêu tả khu nghỉ dưỡng ở Tam Đảo rộng bao la như một hòn đảo lớn xung quanh toàn hồ, được căng dây cách ly với bên ngoài. “Vượt qua dây đó có người nhấc liền. Thể dục buổi sáng, chạy ra ngoài sợi dây tí đỉnh có người đến nhắc nhở: không được thầy ơi, đây là quy định rồi”. Khi đã ổn định chỗ ăn ở, các giáo viên bước vào công việc quan yếu nhất: làm đề. Khách sạn Khăn Quàng Đỏ (Hà Nội), nơi trước đây từng được Bộ GD-ĐT chọn làm địa điểm ra đề thi đại học, cao đẳng - Ảnh: Nguyễn Khánh Cách ly với môi trường bên ngoài Theo quy định của Bộ GD-ĐT, nơi làm đề thi phải là một địa điểm an toàn, kín đáo, riêng biệt và được bảo vệ nghiêm nhặt suốt thời kì làm đề thi, có đầy đủ điều kiện về thông báo giao thông, phương tiện bảo mật, phòng cháy chữa cháy... Người làm việc trong khu vực làm đề thi phải đeo phù hiệu riêng và chỉ hoạt động trong khu vực cho phép. Cũng theo quy định này, tuốt mọi người tham dự làm đề thi từ khi tiếp xúc với đề thi phải hoàn toàn cách ly với môi trường bên ngoài, không được dùng điện thoại nhất quyết hoặc điện thoại di động hay bất kỳ phương tiện thông báo giao thông nào khác... Các bộ dự biên soạn, phản biện đề thi và những người phục vụ ban đề thi tại nơi làm đề thi chỉ được ra khỏi khu vực cách ly sau khi đã thi xong môn rốt cục của kỳ thi. Tía ra đề thi đại học kể những nơi từng được chọn làm nơi ra đề ở Hà Nội là các khách sạn Khăn Quàng Đỏ, Tây Hồ, chiến thắng... Cũng có năm Bộ GD-ĐT tổ chức ở những thị thành khác như chiêu đãi sở Côn Sơn (Chí Linh, Hải Dương), khu nghỉ dưỡng ở Tam Đảo (Vĩnh Phúc), một khách sạn ở Đồ Sơn (Thanh Hóa) và cả ở Lào Cai để làm đề thi. Và để bảo mật, người làm đề thi không được biết trước nơi mình sẽ làm đề. HÀ BÌNH - NGỌC HÀ _____________ Kỳ tới: Làm đề như thế nào?